OKLAHOMA, HOA-TIÊN & TÔI
Sách in với kỹ thuật thủ công, gia đình, computer, đóng tập bằng staple dản dị, tiết kiệm, tuy không dầy nhưng dùng khổ chữ nhỏ nên nội dung rất phong phú, đủ mọi thể loại. Nào là hát nói của Hoài-Việt (Duyên Mạc Bút.), nào là kịch thơ của Chiêu-Đăng (Tôi làm thơ.), tiểu luận của Tếu-Tử (Giai thoại văn chương, chữ nôm...) cùng phần lớn là những bài thơ Đường luật xướng họa của bốn vị sáng lập kể trên. Tổng quát, đây là một giai phẩm có chất lượng, hữu ích, lành mạnh.. Trước khi kể lể, tâm tình, để độc giả khỏi bỡ ngỡ, chẳng biêt có nên giới thiệu đôi dòng nói chung về sự hình thành, hoạt động cùng mục đích của các thi văn đàn hay không. Tôi thấy không cần. Cũng như các hội tương tế, ái hữu, đồng hương, cựu học sinh, cựu quân nhân... tụ họp, ra báo... bây giờ nhiều vô cùng, thi văn đàn cũng vậy, chẳng ai lạ gì, ai cũng hiểu tấc lòng hăng say cao đẹp, ai cũng biết những mục đích cao quý, nhưng đôi khi ai cũng rõ là... "lực bất tòng tâm." Cố gắng một chặp, trước những khó khăn, nhiều thi văn đàn, nhất là của giới trẻ, rồi cũng tàn lụi âm thầm, không kèn không trống. Có lẽ chỉ một hai tổ chức rất cũ còn để lại kết quả, tiếng vang... đó là Thi đàn Nhị Thập Bát Tú, Tự Lực văn đoàn v...v... Lúc đầu tôi mới chỉ hân hạnh biết Phạm-Đăng-Chiêu bút hiệu Chiêu-Đăng một người khoảng bẩy chục, gầy, cao, nhã nhặn, ít nói, giòng giõi đại thần Phạm-Đăng-Hưng và bà Từ-Dũ, gốc Gò-Công, cũng làm thơ... qua buổi thi kể chuyện cho trẻ em nhân dịp tết Trung-Thu do trung tâm VAALA tổ chức tại trụ sở hội Việt-Mỹ. Vào một dịp gặp gỡ khác sau đó, tôi nhớ, có cám ơn cụ Chiêu Đăng và hỏi han thêm về việc này. Nhân tiện cụ nói đại khái hôm nào rảnh, hẹn với mấy người hàn huyên cho vui, cũng là chỗ anh em lớn tuổi cả. Thế là sau cuốn số 1 nhiều người khuyến khích, cổ võ, đón chào nồng nhiệt nên cuốn số 2 thừa thắng xông lên trình làng cách đó khoảng bốn tháng và ta thấy có thêm những cây viết mới. Tôi cũng bắt đầu tham gia cùng một vài người khác và đặc biệt với sự hiện diện của một bậc nữ lưu từ Sa-Đéc Việt-Nam. Tôi sống tận nơi miền thôn dã, Chốn quê nghèo bương bả triền miên Thanh-Ngọc kính chúc Hoa-Tiên An-khang, thịnh vượng bình yên trọn lành. Thanh-Ngọc Đầu năm 1998, sang cuốn thứ 3 thi đàn lại hân hạnh giới thiệu thêm thơ của một vài người mới nữa và cứ thế cho đến nay, năm 2007 qua thi văn phẩm Hoa-Tiên số 21 "Xuân Đinh Hợi" thì con số các vị tham dự xếp hàng dễ được hơn trung đội, "quân số" có lẽ còn qua mặt cả quý vị tiền bối Nhị Thập Bát Tú, mà người trẻ nhất hình như là một cô bé còn đang cắp sách tới trường và cao niên hơn cả có lẽ là cụ Đào-Nguyên năm ngoái vừa làm bài thơ kỷ niệm cùng hiền thê được 80 tuổi nhan đề Song Thọ Bát Tuần Tự Thuật: Song thọ Giáp Thân ngã bát tuần, Đồng canh đồng tịch kính như tân. Từ ngày mới thành lập, thi đàn luôn luôn được sự yểm trợ cả tinh thần lẫn vật chất bởi các vị cảm tình viên địa phương mà vì khuôn khổ bài viết không cho phép kể hết, xin lỗi quý vị, tôi chỉ nêu tên một hai người làm thí dụ, đó là nhà báo lão thành Nguyễn-Trọng, cây viết thường xuyên trên Văn Nghệ Tiền Phong; Anh Tiêu-Ngọc-Ninh, thuộc nhóm cựu Quốc-Gia Hành-Chánh, Anh hội trưởng hội thể thao Sao-Việt Phạm-Hữu-Quang mà chị Quang, cựu nữ sinh Trưng-Vương Phạm thị Thanh với tiện nội là bạn đồng môn hàng năm thỉnh thoảng vẫn thường gặp nhau đâu đó trong những kỳ đại hội Trưng-Vương hải ngoại. Giữa vùng cao nguyên đất đỏ, xa bờ bể, mùa đông thì lạnh run cầm cập, mùa hè thì nóng cháy da cháy thịt. Khoảng tháng 3 tháng 4 "Thuở trời đất nổi cơn gió bụi" lại phong ba bão táp xập cửa đổ nhà chết người dễ như chơi, chẳng có nhiều mục du hý nên hồi đó mỗi lần phát hành đặc san các thành viên vui mừng tụ họp, khi thì ở tư gia các hội viên, khi thì ngoài tiệm ăn Tầu với đông đủ tao nhân mặc khách trong giới văn nghệ văn gừng. Nhà báo Công Tằng Tôn Nữ Phương Anh, mấy nhạc sỹ và ca sỹ địa phương. Đôi khi có cả giáo sư Lê Hữu Mục, văn thi sỹ Hà Thượng Nhân, khoảng trên dưới trăm người để người nọ ngâm thơ của người kia, trình bầy những bài thơ do các nhạc sỹ trong nhóm phổ nhạc, cây nhà lá vườn, thật hào hứng đó là chưa kể các mục chuyện vui, chuyện cổ nhiều khi tạo nên bầu không khí thật là sôi nổi. Ngoài ra lúc rảnh các cây viết địa phương cũng hay rủ rê tụ họp ở một quán phở nào đó góc 23rd Street bàn bạc công việc, khoe nhau những sáng tác mới, ăn uống thì theo kiểu you ask you pay, cũng tiện. Người khẳng kheo gió Oklahoma thổi đi không vững, gọi tô nhỏ, uống nước trà nóng cho ấm bụng, trả ít. Kẻ "Râu hầm hàm én mày ngài " kêu xe lửa, cà phê sữa đá, chi nhiều, nhân tâm tùy mạng mỡ, thoải mái. Thật là phấn khởi, thi phẩm Hoa-Tiên Thanh-Khí số bẩy phát hành hồi tháng 6 năm 1999 với kỹ thuật tài lực hạn hẹp mà chúng ta còn có hình ảnh mầu, ngoài chân dung và tiểu sử đầy đủ hội viên, thêm cả cảnh sinh hoạt quần áo trịnh trọng, người cười người nói ly chén ngổn ngang. Có phải chăng đó cũng là một điểm son xin ghi lại cho "ban biên tập" lúc bấy giờ. Cứ như thế, đến khoảng tháng 8 năm 2001, Hoa-Tiên Thanh Khí phát hành được tới ấn phẩm thứ 12, vẫn theo lối thủ công tự lực tự cường thì bị khựng lại mất hơn một năm lý do vì một vị giúp phụ trách việc in ấn đã di chuyển gia đình sang tiểu bang xa, bận rộn không đa mang được nữa và mặt khác mấy ông già còn lại thì chỉ rành luật lệ thơ Đường, xướng họa chứ kỹ thuật computer, ấn loát rất khờ khạo, chả biết gì, lại chưa có ai gánh vác thay thế làm cho bè bạn, độc giả, những người lưu tâm tha thiết, mỗi lần có dịp liên hệ gặp gỡ nhau đều sực nhớ, thăm hỏi, ngậm ngùi, nuối tiếc... Biết làm sao hơn được! Có hợp phải có tan, có sinh phải có hóa... Kiếp người, tình yêu, hội thơ thì cũng nằm chung một định luật vậy thôi! Tuy việc in ấn đặc san bị ngưng trệ nhưng các sinh hoạt của thi đàn, hay nói đúng hơn, sinh hoạt của cá nhân trong thi đàn thì vẫn còn, ngoài chuyện hò hẹn nhau ở tiệm phở, Chiêu Đăng vẫn có thơ văn trên một nguyệt san ở Houston Tx. (Phải chăng vì vậy mà ta thấy thơ Chiêu-Đăng đã được in trong tác phẩm Dòng Mực Tha Hương của Lê Bá Kông.); Trúc-Lang một nhà thơ kỳ cựu, đã xuất bản nhiều tập thơ mà cuốn đầu tay Mộng-Lành in từ 1954, tiếp tục viết thơ tình cho OKC Việt-Báo, tôi thì vẫn hiện diện lai rai trên Hồn - Việt, nguyệt san Thế-Giới Ngày Nay, còn Xuân Bích thì vừa trình làng cuốn tiểu thuyết Chuyện Tình Chưa Kể Hết. Chuyện tình, dù chỉ của một người, làm sao kể hết! Khách quan mà nói, sự sống chết của một hội thơ địa phương nào có chi quan trọng. Nhất là khi nó chưa tạo được một hình ảnh rộng lớn, nhất là thời buổi văn hóa, quê hương, đang bị lấn áp trước nhiều sự việc văn minh hấp dẫn hiện đại. Người Việt-Nam ta ở Oklahoma khá đông, hội nhập nhanh, tinh thần rất phấn khởi, hội đoàn hoạt động tích cực. Tôi tới đây mới khám phá ra rằng mình có đủ điều kiện để gia nhập nhiều tổ chức khác nữa như: Hội ái hữu Thuỷ-Quân-Lục-Chiến vì tôi nguyên là lính TQLC (Khổ lắm biết rồi! Nói mãi!) Tôi còn có thể vào hội Cựu quân Nhân, hội thơ, hội Cao Niên, hội Cửu Long... nhưng không thể gia nhập hội cựu Sinh Viên Đà-Lạt, hội Cựu Quốc-Gia Hành Chánh v...v... May mắn thay, một ngày đẹp trời năm 2003, có người nguyên là lính Mũ Đỏ, từng coi thường câu hát của trẻ con đầu xóm "Anh Hai ơi, đừng đi lính nhẩy dù..." trước đây đánh giặc rất hăng mà nay làm thơ cũng... hăng, đã giới thiệu hai bạn thơ rất trẻ, một người ở Tx và một kẻ ở Mn, là những cây viết tràn đầy tâm huyết, nhiều khả năng đã giúp Hoa-Tiên Thanh Khí chẳng những sống lại mà về hình thức còn chững chạc hơn trước, kỹ thuật hình vẽ sáng sủa mới mẻ hơn trước, không thua kém tất cả các loại sách vở đang lưu hành là bao nhiêu. Tới thời điểm này, sau mấy năm tích cực hoạt động, trong phạm vi thành phố cũng phải công nhận rằng thi đàn đã là một thực thể ở địa phương OKC như nhiều hội đoàn khác, điều này phát sinh ra nhu cầu, chúng ta cần một đại diện trong những dịp tổ chức cộng đồng như kỷ niệm 30 tháng 4, tham dự đám tang, tết Nguyên Đán v...v...do đó Tếu Tử, một vị cao niên uyên thâm nho học, lúc nào cũng gọi tôi là tiên sinh, sau khi được toàn thể anh em đề nghị, đã xung phong lãnh nhiệm vụ thi đàn trưởng. Thi đàn trưởng để làm việc thôi chứ quyền lợi cũng chẳng có gì... lợi, mà ngược lại. Thí dụ đôi khi ai tới thăm thi đàn, (hình như thi sĩ Ngô-Minh-Hằng đã tới một lần), thi đàn trưởng hô hoán anh em ra tiệm phở, hội ngộ, nói chuyện thơ văn, thì cứ theo đúng tinh thần huynh đệ chi binh, ông là người có chức, ông cứ việc "pẩy xu " chả kẻ nào thắc mắc. Dịp này Hoa-Tiên Thanh Khí cũng có một quyết định liên quan đến vấn đề kinh tế, thay vì niên liễm là 20 đồng nay được định lại là 20 USD cho phí tổn mỗi kỳ phát hành, và nghe đâu kể từ số 18, thông qua trong một kỳ họp ở tiệm phở Cường, giá biểu lại thay đổi lên 25 USD, không có ai thắc mắc, muỗi đốt gỗ, nhằm nhò gì, gạo châu củi quế, giá dầu xăng từ 7 hoặc 8 chục cents bây giờ lên hơn 3 đồng thì cái ý kiến đề nghị như thế là hợp lý, chẳng đáng quan tâm. Thời buổi này kiếm tiền là rất khó và tiêu tiền lại là vấn đề khó hơn, nhưng đóng góp chút tịnh tái với mục đích phổ biến văn hóa cao đẹp thì đâu có dại, thật đúng như Tản-Đà đã nói: Khôn nơi cờ bạc là khôn dại Dại chốn văn chương ấy dại khôn. Muốn có văn thơ in trên đặc san thì phải đóng góp chứ, đó là chưa kể lúc có sách lại phải ký tên, gói ghém gửi bưu điện tặng bạn bè hãnh diện mời đọc chơi cho vui để nhiều khi bạn bè chẳng thèm nói lại một câu, thật phũ phàng, trường hợp tôi, có lần còn bị gọi điện thoại hỏi nửa đùa nửa thực "Ông mà cũng làm thơ à?" Cái chuyện viết văn, làm thơ bây giờ thì nó lạ như thế đấy. Không biết tôi có nên kể một kỷ niệm khó quên nữa, là, đứa cháu ngoại nó chẳng biết như vậy. Nó cứ ngạc nhiên hỏi tôi hoài một câu vô cùng hóc búa: "Oong ngại ơi, oong ngại à, mình cắt cỏ cho neighbor nó cho mình tiền mà oong ngại viết poems để vào sách sao lại không có? Why? Có điều cũng xin trình bầy tiếp theo là nhân dịp kể từ bộ mới (số 14) toàn thể hội viên đã đồng ý thống nhất chỉ dùng danh xưng HOA-TIÊN biểu hiệu cho thi đàn vì tên cũ dù là rất đầy đủ ý nghĩa nhưng hơi dài, hơi tồn cổ có thể khiến cho các bạn trẻ vừa nghe đã "kính nhi viễn tri." Chẳng muốn tham dự, không có lợi cho sự mở rộng. Nhưng đạt được mục đích mở rộng, bây giờ thi đàn lại có nhiều khuynh hướng đứng chung với nhau, và việc nhận diện "thi hữu" trở nên khó khăn vì mỗi người ở một phương trời, chẳng biết bao giờ mới thực hiện được một buổi họp mặt đông đủ như cô giáo Kim-Hương đã bầy tỏ niềm ao ước nhân tiện gửi bạn hữu bài thơ nói về chiếc áo dài mới đây trên net, mặc dù ai ai vẫn thường xuyên thăm hỏi, giao thiệp, thư từ, xướng họa. Đến đây, sẩy ra một tin buồn xin ghi lại cho đầy đủ, thi sĩ Chiêu Đăng một trong số các sáng lập viên đã từ trần ngày 13 tháng 12 năm 2004 thọ 80 tuổi để cho nhiều bạn hữu thương tiếc với hơn 20 bài thơ vĩnh biệt luyến lưu in trong tập HT 17 và đặc biệt đôi câu đối của bạn đồng tuế, cụ Đào-Nguyên, ở Virginia: Nhớ cụ hảo tâm về nước chúa Thương người tài đức biệt Hoa-Tiên. Thời buổi bây giờ tân tiến, mọi sự tiện lợi, dù xa xôi cách trở, chẳng thấy mặt nhau vẫn cùng một hội, một thuyền không có gì trục trặc. Tiền in báo thu gom về OKC, bài vở e-mail xuống TX để layout, người phụ trách sửa chính tả một thời là tôi thì nằm tại VA và cuối cùng, liên lạc qua lại một chập, báo sẽ phát hành gửi cho mọi nơi như Đức, Ý Đại Lợi, Canada, và lẽ dĩ nhiên ở nhiều tiểu bang Hoa-Kỳ. Điểm qua Hoa-Tiên Thanh-Khí từ số 1 cho đến những số Hoa-Tiên sau này ta thấy gì? Khách quan phải công nhận là Đường thi, xướng họa đã từ từ đồng ý hòa hợp với những đóa hoa mới mẻ, rực rỡ, lạ lùng. Mặc dù chúng ta không cùng quan niệm là thơ Đường, xướng họa hay nói chung là thơ cũ, chỉ nhằm thù tạc, thiếu xúc động, nặng công thức, gò bó, ưa mài giũa, đãi lọc, thiếu hồn... Mà thôi, chuyện thơ cũ, thơ mới, thơ tự do, thơ lãng mạn, không lãng mạn, mọi người đã tốn rất nhiều giấy mực từ thời sinh tiền Tản Đà, Phan-Khôi, bây giờ còn đề cập nữa e bị coi là ông già lẩm cẩm, bất thức thời vụ. Bây giờ thời thế xoay chuyển, mà mục đích của thi đàn thì vẫn vậy thôi. Dù các vị sáng lập viên và một số đoàn viên nhiều người biết câu nói của Wilde, một nhà thơ Hoa-Kỳ "Thật may mà có thơ vần, nếu không chúng ta đều là thiên tài." Nhưng vẫn hoan hỷ đón chào những làn gió mới, trẻ trung, lãng mạn, rất lãng mạn... phải chăng đó là thái độ cao quý của các vị vừa là nhà thơ, vừa là nhà nho lại vừa là những người lớn tuổi. Nói về mặt phẩm chất, khách quan, thì thơ văn của Hoa-Tiên cũng bình thường tuy rằng thỉnh thoảng cũng có những vần, những ý mang tính sáng tác, riêng tôi, tôi vẫn nghĩ, chúng tôi chưa ai được kể thực sự là văn thi sỹ mặc dù đang cặm cụi miệt mài làm thơ, viết văn... Còn vấn đề phổ biến cũng chẳng khả quan bao nhiêu, mỗi kỳ phát hành hai ba trăm số, chia cho các hội viên, và chắc chắn các hội viên chỉ dùng để tặng bạn bè thân thuộc làm kỷ niệm chứ mong gì lấy được... vốn. Sau năm 1975 những người di tản như chúng tôi được kể là thế hệ thứ nhất, lót đường. Sự hội nhập, sinh hoạt... dù khó khăn, nhỏ bé, song hy vọng về khía cạnh bảo tồn văn hóa quê hương nó đã hiện diện, nó cũng giúp ích cho sự hiểu biết của các lớp người thứ hai, thứ ba... Sự kiện một nhóm người yêu thơ, như trên đã nói, tụ tập với nhau lập hội chẳng mới mẻ gì. Cách đây cả năm trăm năm, đã có hội thơ Tùng-Châu Thi Xã ở Bình-Định mà Đào-Duy-Từ cũng tham dự trong đó với nhiệm vụ thư-đồng. Sau này hội thơ Nhị Thập Bát Tú mà Vua Tự-Đức làm minh chủ nổi tiếng một phần cũng là nhờ bị chê bai với hai câu thơ độc đáo của Cao-Bá-Quát: Ngán thay cái mũi vô duyên, Câu thơ Thi Xã, con thuyền Nghệ An. Nhìn vào Hoa-Tiên hiện thời, cũng vui một điều là số lượng càng ngày càng tăng, lâu lâu lại thấy trên Net lời chào mừng hội viên mới..."đến với thi đàn..." vô cùng hoan hỷ. Jorge Luis Borges, một nhà thơ Âu Mỹ nhận xét:" Người ta chỉ làm thơ khi còn trẻ hoặc khi đã về già." Chẳng biết có đúng vậy không, nhưng quả thực nơi thi đàn Hoa-Tiên bây giờ sự chênh lệch tuổi tác hơn kém nhau tới 50 năm! Tôi nói thế, thưa quý vị, đó là sự thật rõ ràng! Năm mươi năm chênh lệch rồi xưng hô làm sao! - Thì cứ kêu là thi huynh hết cho tiện việc sổ sách. - Còn nữ sĩ thì gọi là thi tỷ phải hôn? -Xời ơi! Đọc kiếm hiệp biết rồi, khổ lắm! Hỏi mãi! Từ đó thi huynh, thi tỷ, thi hữu, thi muội, thi đệ... đã được sử dụng triệt để, nó có vẻ hơi xưa, nghe như thời gian từ Lều Chõng của Ngô Tất Tố trở về trước, nhưng vui vui, tương kính và tuyệt nhiên không hàm ý mặc áo thụng vái nhau. Tuy nhiên những lúc cùng nhau ngồi trong tiệm phở đôi khi sự xưng hô đã làm cho người nhà hàng buồn cười... À mà sao tôi cứ hay nhắc đến phở hoài hủy vậy cà, không biết có làm phiền chư huynh đệ nào ưa hủ tíu Mỹ Tho hoặc bún bò Huế hay chăng! Theo tôi, phở là một trong những món ăn độc đáo thuần túy Việt-Nam. Điểm tâm, ăn trưa, chiều... lúc nào cũng hợp. Các món tương tự khác, ngay như món Cô-Sèo-My-Sẻng với mỳ sợi, nước lèo, thịt cừu của các vị con trời được Nhất-Linh mô tả trong cuốn Giòng Sông Thanh Thủy cũng không bì được. Phở là số một. "Ăn xong bát thứ nhất, lại muốn ăn luôn bát thứ hai..." y như Thạch-Lam đã viết thế trong cuốn Hà-Nội Băm Sáu Phố Phường." Chuyện Hoa-Tiên xin tạm ngưng ở đây. Nhân dịp kỷ niệm 10 năm, ước mong với mục đích cao đẹp là phát huy, bảo tồn văn hóa, toàn thể nhóm Hoa-Tiên kẻ gần người xa hãy giữ vững mục đích mong sao với chút kiến thức, năng khiếu, tâm hồn, tâm sự chúng ta có thể dùng diễn đàn Hoa-Tiên để bầy tỏ, ký thác một cái gì ngõ hầu chống trỏi phần nào với thời gian không gian trước cuộc đời vô cùng yếu ớt, ngắn ngủi, nhỏ bé... và hãy cùng nhau ráng có mặt dài dài theo thời gian để còn nhiều chuyện tâm tình, kể lể về sau. Nhìn lại Hoa-Tiên chặng đường vừa đi qua, thấm thoát vậy mà cũng mười năm (1997-2007), mười năm với người còn người mất, kẻ vào kẻ ra, sự việc ấy bình thường. Với mười năm, Hoa-Tiên vẫn chưa cất cánh, chưa vang dội xa gần, chưa "sản xuất" được gì đáng ghi nhớ, nhưng biết đâu... NGUYỄN-PHÚ-LONG (Mùa Hè 2007) |
Subscribe to:
Post Comments
(
Atom
)
Post a Comment
Note: Only a member of this blog may post a comment.